Burgemeester Harmsma School (Gorredijk)

Techniek Breed moet de school zelf maken. Kopiëren kan niet.

De Burgemeester Harmsma School (BHS) staat in Gorredijk en heeft ongeveer 700 leerlingen. Het uitgangspunt van de Burgemeester Harmsma School is dat leerlingen zich optimaal en breed kunnen ontwikkelen. Binnen deze gedachte past dat leerlingen die voor techniek kiezen ook breed les wordt gegeven. Daarom zijn de vroegere afdelingen bouwtechniek, motorvoertuigentechniek en metaaltechniek samengevoegd tot het onderwijsprogramma Techniek Breed. De school is een van de eerste scholen die is begonnen met Techniek Breed. Docent Han van der Molen: ‘Wij hebben veel ervaring en krijgen veel bezoekers die willen zien hoe wij werken met Techniek Breed. Techniek Breed is echter niet te kopiëren, iedere school is anders. Iedere school moet er een eigen invulling aan geven.’

Docenten en schoolleiding werken samen

De omschakeling naar Techniek Breed is tot stand gekomen vanuit de visie dat leerlingen hun keuze voor een vervolgopleiding of een bepaald beroep op een natuurlijke manier maken. Michiel Brouwer, directeur van de school: ‘Uitstel van keuze is beter, omdat leerlingen dan veel meer ervaring hebben.’ Belangrijk bij de omschakeling is de relatie tussen de schoolleiding en de docenten. Brouwer: ‘Het belangrijkste is dat je samen probeert stapje voor stapje vooruit te komen. We gaan voor duurzame ontwikkeling. We hebben geregeld schoolconferenties om ervaringen en plannen te bespreken. Een van de nieuwe plannen is om met dagdelen te werken in plaats van lesuren.’

Vier jaar in het kort

“De leerlingen krijgen de eerste twee jaar intersectoraal les. Aan het eind van de tweede kiest de leerling een sector, in de derde krijgen leerlingen intrasectoraal les” aldus Brouwer. Voor leerlingen die voor Techniek Breed kiezen houdt dit in dat ze van verschillende aspecten van techniek meer komen te weten. Het derde jaar staat dan ook in het teken van kennismaking met techniek. Brouwer: “In het vierde leerjaar kunnen de leerlingen zich specialiseren, mits ze dat willen. We willen de talenten van leerlingen benutten.” Van der Molen: “Je laat de leerling kiezen zonder dat hij het bewust weet. Spelenderwijs trekt een leerling naar een bepaalde richting van techniek toe, dit gaat op een natuurlijke manier.” In de vierde staat het ontdekken van de leerling waar hij of zij goed in is centraal. Aan het einde van het vierde jaar weet de Techniek Breed leerling welke vervolgopleiding hij of zij wil gaan doen.  

Leerlingen kiezen zelf

Kenmerkend is dat leerlingen veel zelf te kiezen hebben. Het lesprogramma is flexibel, vol keuzemogelijkheden, breed en gericht op de voorkeuren van de leerling. Van der Molen: ‘De leerling bepaalt zijn/haar eigen leertraject. In het derde leerjaar stimuleren wij leerlingen om breed te leren. Leerlingen komen in aanraking met veel vakgebieden van techniek. In de vierde kunnen leerlingen zich nog steeds breed oriënteren maar als leerlingen weten wat ze willen dan kunnen ze een specifieke richting kiezen en daarin modules volgen.’ Leerling Thimo (15) zegt hierover: ‘Toen ik in de tweede zat wist ik nog niet wat ik wilde gaan doen, in de derde ben ik daar pas achter gekomen. Nu, in het vierde leerjaar, heb ik de sector metaal gekozen en zou ik misschien wel lasser willen worden.’ Brouwer: ‘Leerlingen moeten zich afvragen: wat wil ik leren, wat wil ik ontwikkelen. Techniek Breed is kiezen waar je goed in wilt worden.’

De school heeft samen met een bedrijf een goed leerlingvolgsysteem ontwikkeld. Met dit systeem hebben docenten overzicht wat leerlingen doen, hoe goed ze het doen en of de planning gehaald wordt. Leerlingen gebruiken het systeem om modules te kiezen, die uit te printen en om hun eigen vorderingen te volgen. Ook ouders kunnen thuis, via het internet ‘meekijken’. ‘Zonder het Leerling Volg Systeem is het onmogelijk om het overzicht te bewaren, de leerlingen werken namelijk door elkaar heen aan verschillende opdrachten’ aldus van der Molen.

Nieuwe rol docent

Van der Molen: ‘De docent heeft binnen Techniek Breed een meer coachende rol. Vroger deed de docent iets voor zodat de leerling het na kon doen. Nu gaan leerlingen zelf aan het werk en de docent geeft daarbij adviezen en begeleiding. Leerlingen moeten de ruimte krijgen om zelf tegen problemen aan te lopen en deze op te lossen, probleemoplossend leren. Daar leren ze ontzettend veel van.’ De term innoleren van Johan van de Sande wordt genoemd: ‘Leerlingen leren innovatief en creatief te werken en te denken.’ Naast de taak van begeleider is de Techniek Breed docent de bewaker van het groepsproces, hoe leerlingen met elkaar omgaan. Bij Techniek Breed moeten leerlingen zowel individueel als in groepjes werken. Ook de docenten moeten goed samenwerken. Het techniek lokaal is verbouwd. Eerder waren er aparte lokalen waar docenten hun eigen specialisme gaven. Van der Molen: ‘De vijf Techniek Breed docenten vormen nu een hecht team. De verbouwing van het lokaal was hierin de eerste stap. Het open en doorzichtige lokaal zorgt voor binding tussen de techniekdocenten.’ Ook de muur dat het tweedejaars technieklokaal afscheidde van het grote technieklokaal is doorgebroken. ‘Dit is gedaan om de drempel te verlagen. Derde- en vierdejaars leerlingen Techniek Breed hebben nu een tutor-rol waarbij ze tweedejaar kunnen helpen.’

www.burgharmsmaschool.nl